ترمز جنگطلبی ترامپیستها کشیده میشود؟

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ نتیجه انتخابات کنگره و سنای آمریکا، با از دست رفتن اکثریت جمهوری خواهان، می تواند معادلات سیاسی کاخ سفید و به ویژه سیاست های جنگ طلبانه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا را درقبال ایران با چالش جدی مواجه کند.
جمهوری خواهان زمانی که روی کار می آیند، تلاش می کنند بحرانها را با جنگ افروزی مدیریت کنند
هرچند تغییر ترکیب کنگره به معنای تغییر راهبرد کلان آمریکا در قبال جمهوری اسلامی نیست، اما کاهش قدرت مانور ترامپ در ساختار سیاسی این کشور می تواند هزینه تصمیمات نظامی و تقابل جویانه واشنگتن را افزایش دهد و زمینه را برای بازنگری در رویکرد تقابلی آمریکا فراهم کند.
محمدعلی بصیری، تحلیلگر مسائل بینالملل درباره تحولات اخیر سیاسی آمریکا و تأثیر شکست جمهوری خواهان در انتخابات کنگره و سنا بر سیاست خارجی این کشور به «راهبرد معاصر» گفت: آمریکا نظامی واحد است و تغییر اکثریت جمهوری خواه و دموکرات در کاخ سفید یا کنگره، لزوماً به معنای تغییر راهبرد کلان این کشور در قبال ایران نیست، زیرا تغییر نظام جمهوری اسلامی، ازجمله اهدافی است که در هر دو جریان سیاسی آمریکا دنبال می شود؛ هر چند تفاوت اصلی این دو جریان در تاکتیکها و شیوههای تحقق این اهداف است.
وی افزود: دموکرات ها تلاش می کنند با روشهای نرم تر، ازجمله فشارهای اقتصادی، نفوذ، ایجاد نارضایتی و تضعیف ساختارهای داخلی، در قالب محاصره ژئوپلیتیکی، اهداف خود را دنبال کنند؛ در مقابل، جمهوری خواهان بیشتر به روشهای سخت افزاری، نظامی گری، لشکرکشی و استفاده از ابزارهای پرهزینه نظامی تمایل دارند.
تحلیلگر مسائل بینالملل با بیان سابقه رفتار جمهوری خواهان در بحرانهای بین المللی عنوان کرد: معمولاً جمهوری خواهان زمانی که روی کار می آیند، تلاش می کنند بحرانها را با جنگ افروزی مدیریت کنند، اما هزینه های سنگینی که این سیاستها به جامعه آمریکا تحمیل می کند، موجب افزایش نارضایتی عمومی می شود و درنهایت، در انتخابات و صندوق های رأی خود را نشان می دهد. در چنین شرایطی، جمهوری خواهان ناچار می شوند صحنه را واگذار کنند و دموکرات ها مسیر و راهبرد خود را ادامه دهند.
بصیری گفت: در جنگ ویتنام، موضوع گروگان گیری در ایران و همچنین جنگ های عراق و افغانستان مواردی مشاهده کرده ایم و اکنون نیز به نظر می آید مرحله مشابهی در حال تکرار است؛ بنابراین، با خارج شدن کنگره از دست جمهوری خواهان و از دست رفتن اکثریت، این اتفاق به معنای تغییر کامل راهبرد آمریکا یا وقوع تحول بنیادین در سیاست این کشور علیه ایران نیست، بلکه صرفاً اهرم فشار جدیدی در برابر کاخ سفید و دولت جمهوری خواه است.
این تحلیلگر سیاسی با بیان اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران در ۴۷ سال گذشته گفت: آمریکا در این مدت از ابزارهای مختلفی برای مهار ایران استفاده کرده است؛ از کودتا و جنگ تحمیلی گرفته تا جنگهای نیابتی، تحریم های گسترده و محاصره های ژئوپلیتیکی. در نهایت نیز محاصره دریایی و زمینی و حمله نظامی در دستور کار قرار گرفت.
وی تأکید کرد: حمله نظامی، آخرین برگ آمریکا برای مقابله با ایران بود و با شکست واشنگتن، می تواند به یکی دیگر از شکست های تلخ آنها در منطقه، مشابه تجربه ویتنام، افغانستان و عراق تبدیل شود، زیرا ایران کشوری نیست که با کودتا، جنگ، حمله همه جانبه یا تهدید نظامی تسلیم شود.
انتخابات در واقع پیامی از سوی افکار عمومی آمریکا به دولتمردان آمریکاست
بصیری با بیان اینکه تحولات اخیر باید برای نظام سیاسی آمریکا، چه موافقان و چه مخالفان جمهوری اسلامی، درس آموز باشد، عنوان کرد: ترامپ تصور می کرد می تواند در مدت سه روز یا حداکثر چند هفته، توانمندی های ایران را از بین ببرد، ظرفیت متحدان و محور مقاومت را تضعیف کند و حتی به سقوط نظام جمهوری اسلامی دست یابد. این اهداف بارها از سوی ترامپ اعلام و تکرار شد، اما در عمل با شکست مواجه شدند.
وی افزود: مجموعه این تحولات به این جمعبندی در نظام سیاسی آمریکا منجر می شود که ایران کشوری نیست که بتوان آن را به سادگی با الگوهایی مانند ونزوئلا یا لیبی از صحنه خارج کرد. ایران از ظرفیتها، عمق راهبردی و توانمندی های متفاوتی برخوردار است و این واقعیت باید در محاسبات سیاستمداران آمریکایی مورد توجه قرار گیرد.
این تحلیلگر سیاسی با بیان نقش افکار عمومی آمریکا در تغییر رویکرد دولتمردان این کشور گفت: انتخابات در واقع پیامی از سوی افکار عمومی آمریکا به دولتمردان آمریکاست؛ پیامی مبنی بر اینکه سیاستهای جنگ افروزانه و هزینه هایی که آمریکا به منطقه و جهان تحمیل می کند، با شعارها و اهداف اعلام شده این کشور همخوانی ندارد و ادامه این مسیر نمیتواند دستاورد مورد انتظار واشنگتن را به همراه داشته باشد. به همین دلیل، ضرورت تغییر مسیر و بازنگری در سیاستهای گذشته بیش از گذشته احساس می شود.
وی با بیات تحولات سیاسی رژیم صهیونیستی و احتمال از دست رفتن اکثریت جمهوری خواهان در کنگره آمریکا تأکید کرد: انتخابات کنست (مجلس رژیم صهیونیستی) نیز به زیان جریانهای جنگ طلب و ائتلاف بنیامین نتانیاهو و در آمریکا هم از دست رفتن اکثریت جمهوریخواهان و حامیان ترامپ در کنگره به زیان دولت جنگ طلب ترامپ تمام شده است. مجموعه این تحولات می تواند روند یکجانبه جنگ افروزی را با موانع جدی رو به رو کند.
بصیری گفت: پیش تر ترامپ و نتانیاهو از حمایت گسترده ساختارهای سیاسی برخوردار بودند؛ بهگونه ای که تصمیماتشان در بسیاری از موارد با همراهی مجالس، تأمین بودجه، پشتیبانی رسانه ای و امنیتی و حمایت سیاسی مواجه می شد و صدای مخالفان نیز مجال چندانی برای اثرگذاری نداشت. اما اکنون این شرایط می تواند تغییر کند و مسیر تصمیمگیری آنها با محدودیت های بیشتری رو به رو شود.
وی با بیان اختیارات رئیس جمهور آمریکا عنوان کرد: درست است که ترامپ همچنان از اختیار وتو برخوردار است، اما استفاده از این اختیار نیز هزینه های سیاسی دارد و به معنای ورود به منازعه جدی با ساختار قانونگذاری آمریکاست؛ بنابراین، دیگر نمی تواند مانند گذشته به راحتی و بدون مانع در منطقه علیه ایران و سایر کشورهایی که با آنها درگیر است، یکه تازی کند.
این تحلیلگر سیاسی تأکید کرد: فشارهایی که پیش تر از سوی ایران، کشورهای منطقه و متحدان اروپایی آمریکا به واشنگتن وارد می شد، اکنون می تواند از داخل ساختار سیاسی این کشور نیز افزایش یابد. چنین شرایطی بخش قابل توجهی از روند جنگ افروزی را با مشکل مواجه می کند و فرصتی برای ایران به وجود می آورد تا ضمن بازیابی توان و ظرفیتهای خود، با قدرت بیشتری در معادلات سیاسی و دیپلماتیک حضور یابد و امتیاز بگیرد.
بصیری تصریح کرد: در چنین فضایی، احتمال اینکه آمریکا ناچار شود به سمت مذاکره و روشهای سیاسی برای حل و فصل اختلافات حرکت کند، افزایش می یابد. بنابراین، تحولات انتخاباتی در آمریکا و رژیم صهیونیستی را باید عاملی برای محدود شدن قدرت مانور جریانهای جنگ طلب دانست؛ هرچند این تحولات به معنای تغییر صد در صدی معادلات یا پایان تقابل آمریکا و رژیم صهیونیستی با ایران نیست.